|
by
Edward Spence
1.
Εισαγωγή
Ας αρχίσουμε
από το
τέλος,
απ' όπου
όλες οι
καλές
αρχές
πρέπει να
ξεκινούν:
στον Επίλογο
ο
συγγραφέας
μάς
πληροφορεί
πως το ''βιβλίο
ξεκίνησε
από την
αγάπη για
το μύθο'' (256).
Αλλά,
σύμφωνα με
τον τίτλο,
θέλω να
φτάσω πιο
πέρα και να
συστήσω
πως το
βιβλίο του L.S.
είναι στην
ουσία πέρα
από μια
αγάπη για
το μύθο - είναι η
αγάπη η
ίδια, στην
ακρίβεια, ο
Πλατωνικός
μύθος της
αγάπης
κατά την
οποία η
Αφροδίτη
παρουσιάζεται
από τον
Παυσανία
σαν να μην
έχει μόνο
μία αλλά
δύο
διαμετρικά
αντίθετες
πλευρές:
την
ουράνια,
όπως
παρουσιάστηκε
από την
Αφροδίτη
Ουρανία
και την
κοινή, όπως
παρουσιάστηκε
από την
Αφροδίτη
Πάνδημο.
Ο σοφός
άνδρας που
γνωρίζει
τι είναι
καλό γι'
αυτόν θα
διαλέξει,
σύμφωνα με
τον
Παυσανία,
την
Ουρανία
από την
Πάνδημο.
Αν
υπάρχει
ένα
ουσιώδες
θέμα που να
χαρακτηρίζει
το βιβλίο
του L.S. σαν ολότητα
είναι η
προσπάθεια
να
συντάξει,
αν όχι να
συμβιβάσει,
αντίθετα
δυαδικά.
Τον
Απόλλωνα
με το
Διόνυσο (ο
τακτικά
λογικός
και ο
υπερβολικά
περιπαθής),
Αλέξανδρο
και
Αριστοτέλη
(ο
ενεργητικός
και ο
σκεπτικός),
Αχιλλέα
και Έκτορα (ο
ιδιόρρυθμα
αναρχικός
και ο
πολιτισμένα
κοινωνικός),
το
ανθρώπινο
με το θεϊκό (ο
Αλέξανδρος
επιβάλλει
την θεϊκή
του
ιδιότητα
και ο Θεός
δια του
Χριστού
διεκδικεί
την
ανθρωπότητα),
μονοθεϊσμό
με
πανθεϊσμό (αλαζονικός
δογματισμός
και
ανεξίθρησκος
πλουραλισμός),
μια λογική
ζωή με μια
ζωή γεμάτη
ηδονή (και
οι δυο
πτυχές
έχουν
συμβιβαστεί
στη
φιλοσοφία
της ηδονής
του
Επίκουρου),
Έρωτα και
Αγάπης (μια
μετάλλαξη
του από το
σεξ στη
φιλία και
τελικά
στην αγάπη
για το Καλό
στο
Συμπόσιο
του
Πλάτωνος),
φιλοσοφίας
με πάθους (κατορθώνοντας
αταραξία
δια μέσου
του
ελέγχου
των πόθων
μας όπως
στον
Επικουρισμό,
υποτάσσοντας
τα πάθη μας
όπως στον
Στωικισμό,
και
σταματώντας
να
κατηγορούμε
πράγματα
για τα
οποία ποτέ
δεν
μπορούμε
να είμαστε
σίγουροι,
όπως στον
Σκεπτικισμό),
και τελικά,
ατομικότητα
με
κοινωνία (εγωιστικά
προσωπικός
ατομικισμός
με μια
εταιρο-κεντρική
παγκόσμια
κοινωνία).
______________________________ |
|
2.
Σκοπός και
Σύνταξη
Στην
Εισαγωγή
του
βιβλίου, ο L.S. μας λέει πως ο
σκοπός του
βιβλίου
είναι ''να
φέρουμε το
παρελθόν
πίσω στο
παρόν, να
προκαλέσουμε
την
παρουσία
του
παρελθόντος''
(xiii).
Το
κάνει τόσο
όμορφα δια
μέσου μιας
πολύπλοκης
αλλά
αρμονικής
και
πολύχρωμης
κάλυψης
που
αποτελείται
από
ιστορία,
μυθολογία,
φιλοσοφία,
λογοτεχνία,
τέχνη,
θρησκεία
και
δημοφιλή
κουλτούρα,
με μια
στρεβλωμένη
ειρωνεία η
οποία
απουσιάζει
από μια
φλεγματική
και
ανεξάρτητη
παρατήρηση
απ' ότι
αναμένουμε
από έναν
δημοσιογράφο.
Αντίθετα,
το βιβλίο
είναι
φορτισμένο
μ' ένα
γνωστό
ειρωνικό
πάθος
παρόμοιο
με αυτό του
Σωκράτη
στους
δραματικούς
διαλόγους
του
Πλάτωνα. Αν
και
καταρτισμένο,
διαβάζεται
περισσότερο
σαν ένα
αφηγηματικό
ποίημα
παρά σαν
μια ξερή
ακαδημαϊκή
πραγματεία,
ελκύοντάς
μας όχι σαν
αναγνώστες
ή μαθητές
αλλά σαν
συντρόφους
σε ένα
θαυμαστό,
αντανακλαστικό
και
νοσταλγικό
ταξίδι.
Αυτό είναι,
όμως, όπως ο
συγγραφέας
λέγει, μια ''καλή
νοσταλγία'',
μια
νοσταλγία
που
αναζητά να
επαναφέρει
το
παρελθόν
εδώ στο
παρόν - μια ''νοσταλγία
που μας
καθοδηγεί
στο
παρελθόν
αλλά δεν
μας
εγκαταλείπει
εκεί'' (244). Όπως
οι
κωπηλάτες
σε μια
βάρκα
κοιτάζουμε
πίσω καθώς
προχωρούμε
μπροστά.
Αυτή είναι
μια από τις
πολλές
αρχέγονες
μεταφορές
που
εμψυχώνει
την
αφήγηση
του L.S. και τη
διαποτίζει
με μια
δρυμήτητα
διορατικότητας,
παρόμοια
με την καλή
ποίηση και
φιλοσοφία,
μας δίνει
τη
δυνατότητα
να
προσπεράσουμε
τα στενά
περιθώρια
του
πραγματικού-παρόντος
ενώ μας
επιτρέπει
να
εξερευνήσουμε
το
υπερθετικό
παρόν και
το πιθανό
μέλλον του
παρελθόντος.
Ο
Σωκράτης
όπως κι ο
Απόλλωνας
έχουν μια
ειδική
θέστη στο ''D.A.''. Όταν ο
συγγραφέας
αναφέρεται
στο
κεφάλαιο
για τη Νίκη
του
Απόλλωνα (Apollo's Victory), ''ο Σωκράτης
κάλεσε
στην
υπεράσπιση
τον
Απόλλωνα. η
φιλοσοφία
δεν ήταν
τίποτε
παρά μόνο
μια μορφή
υπακοής
στο θεό του
φωτός.'' Ο L. Slattery με
πολύ
ενδιαφέρον
συσχετίζει
το Σωκράτη
με τον
Απόλλωνα
μέσω του
Μαντείου
των Δελφών
το οποίο
βρίσκεται
δίπλα από
τον αρχαίο
ναό του
Απόλλωνα.
Επικαλώντας
την
υπεράσπιση
του
Σωκράτη
στη δίκη
του όπου
είπε στους
δικαστές
ότι η φήμη
του δεν
προήλθε
από
αυτοέπαινο,
γιατί
θεωρούσε
τον εαυτό
του ανίδεο,
αλλά από
μία
συνωμοτική
διακήρυξη
του
μαντείου
που τον
ανακήρυξε
ως τον πιο
σοφό των
ανθρώπων. Ο L. Slattery
συνεχίζει
λέγοντας
πως ''ο
Απόλλων
ήταν ο
προσωπικός
δαίμονας
του
Σωκράτη - ο
φύλακας
άγγελός
του''. Ο
Απολλωνικός
δαιμονικός
Σωκράτης
επίσης
χαρακτηρίζεται
από το
επίγραμμα
στο ναό του
θεού στους
Δελφούς, ''Γνώθι
σαυτόν''.
Αυτή η
ικεσία
αντικατοπτρίζει
ένα
χαρακτηριστικό
του στυλ
της
αφήγησης
του
βιβλίου το
οποίο
είναι
περισσότερο
στοχαστικό
παρά
διδακτικό,
περισσότερο
διαλεκτικό
παρά
ρητορικό,
περισσότερο
συλλογιστικό
παρά
περιγραφικό.
Εάν ο
Σωκράτης
ζούσε
σήμερα, θα
ήταν ένας
δημοσιογράφος.
Ένας
δημοσιογράφος
ο οποίος
σαν τον L.S.
δεν
επιθυμεί
απλώς να
καταγράψει
τα
γεγονότα ή
να
προσφέρει
γνώμες
αλλά
απεναντίας
ενδιαφέρεται
να
συνδεθεί
με το
ακροατήριό
του σ' ένα
διάλογο
ανακάλυψης
- και το
κάνει αυτό
με μια
φλογερή
πειστικότητα
που
προέρχεται
μια βαθιά
αγάπη από
αυτό που
πραγματικά
αξίζει ή
αλλιώς από
μια αγάπη
της σοφίας
ή
φιλοσοφίας.
_______________________________ In
order to read the rest of this inspiring article please
write to: editor@sahs.com.au Για
να
διαβάσετε
το
υπόλοιπο
αυτής της
φιλοσοφικής
ανάλυσης
μπορείτε
να γράψετε
στον εκδότη
στη
διεύθυνση: editor@sahs.com.au |
