Määd ë Thuɔŋjäŋ (Authërelia)
Määd ë Thuɔŋjäŋ Authërelia (MTHA) acinic thiɛɛth, acinic, yath, acinic atëk thok ë dɛ̈l, ku acinic ariöp ë wëu. Määd acë gät piny tënë Miric/Akuma Biktoria, Authërelia ë run 2000. Määd ee akutnhom ë dupiööc, kɔc ë thuɔk gɔ̈t, ku mëlooi ɣɛ̈th Thuɔŋjäŋ tueŋ. Ee akutnhom lui ëtök bë Thuɔŋjäŋ duut cök ku ɣɛ̈thkë tueŋ bë cuk mär ku cï dɔ̈ŋ ciëën.
Löŋ ë Luɔi
Määd ë Thuɔŋjäŋ abë Akutnhom ë Muɔnyjäŋ tɔ̈ Biktoria, Authërelia kuɔny ë lɔtueŋ ciɛɛŋ ku thok. Kënë abë guiir ë dhël/kuer ë ciɛɛŋ ku thok.
Määd abë käpuɔth bï akutnhom yök ë piöc ë gäätic ɣäth tueŋ, ku yɛm dhɛ̈l/kuɛr bï mïth ku kɔcdït thoŋ ë manden muk cök.
Määd abë akutnhom dït Authërelia nyuɔ̈th ciɛɛŋ ë Muɔnyjäŋ.
Käwic Määd
Këtueŋ wïc Määd ë Thuɔŋjäŋ ee latueŋ ë thok. Kälagoi wïc Määd bë ke looi aa kïk:
- Bë thok ku ciɛɛŋ muk cök ku ɣɛ̈thke tueŋ;
- Bë gäät ë Thuɔŋjäŋ juakic ku piööc tënë Muɔnyjiëëŋ ciëŋ Biktoria ku Authëralia yïc ebën;
- Bë kuɛr/dhɛ̈l ɣɛ̈th kɔc kuc gäät ë Thuɔŋjäŋ bɛ̈ɛ̈i nhial;
- Bë waragääk nɔŋ yiic lööŋ Akuma waar yiic ë Thuɔŋjäŋ, bë kuɔɔny ku latueŋ ë nyuuc ya gam ë Thuɔŋjäŋ; cëmën, wäragääk ë Thentarliŋ, Lööŋ Akuma Authërelia, nɔŋ yiic käk kɔc lɛ̈k të ye luɔ̈I akɛ̈ɛ̈k ë kɔc macthok, kuɔc muöök ë mïth, ŋiɛc muöök ë mïth, wïny ë luɔi, piöc ku wël ë pial ë guöp;
- Ɣɛ̈thtueŋ ë thok ku guiɛr käk bï Thuɔŋjäŋ ya piɔ̈ɔ̈c;
- Ɣɛ̈thtueŋ ë loiloi bë dupiööc ë Thuɔŋjäŋ yiɛ̈k ŋiëëc bïk thok ya piɔ̈ɔ̈c apath;
- Kuutic, anyëkööl ë ciɛɛŋ ku käthɛɛr ë Muɔnyjäŋ bï ke tääu ë kɔmbiötaric; ku
- Latueŋ ku gɛm ë loiloi Bë ciɛɛŋ ë Muɔnyjäŋ nyuɔɔth tënë kɔc ë konykony gam.
Loiloi cath emën
Määd ë Thuɔŋjäŋ acë loiloi juëc jɔɔk cök ërin bë käwic keek thöl ë luɔi.
Keek ë loiloi kä aa nɔŋiic:
- Piöc ë gäät ë Thuɔŋjäŋ;
- Gɔ̈tgɔ̈t athör ë Thuɔŋjäŋ, bë Muɔnyjiëëŋ cɔl aŋic kuɛ̈n ku gäät ë Thuɔŋjäŋ;
- Gɔ̈tgɔ̈t athör ë piööc tënë kɔc ce Muɔnyjiëëŋ wïc piöc ë Thuɔŋjäŋ;
- Bë kuat athör tɔ̈ thïn tääu ë kɔmbioteric, cëmën athör ë maany, anyëkööl ë Muɔnyjäŋ, kɛ̈ŋ, diɛt, waak, ë röör ku diäär, ku Anyëköl ë Wun cɔl Jääŋ ku kuat käk ë ciɛɛŋ Muɔnyjäŋ cë kuööt yiic aa bë tääu ë kɔmpiotaric ë Thuɔŋjäŋ;
- Bë dïkconari gɔ̈t ë Thuɔŋjäŋ ku Iŋglïth;
- Bë gërämmar ë Thuɔŋjäŋ gɔ̈t.
Tariëëk ë Määd
Määd ë Thuɔŋjäŋ ee akutnhom ë piööc ë gɔl mäthïr, ë ruöön 1995, apayɔɔŋ ë Muɔnyjiëëŋ ëke cë riŋ pan mäthïr. Määd ee gɔl bë loiloi bë Thuɔŋjäŋ kek Ciɛɛŋ ë Muɔnyjäŋ ɣäth tueŋ ya looi. Määd abɔ̈ cök bei tɛ̈në Akut Guir Latueŋ Ciɛɛŋ ë Muɔnyjäŋ, ɣɔn cë gɔl Kartuööm - Thudän, ë ruöön 1990.
Akutnhom apayɔɔŋ ɣɔn rɛ̈ɛ̈r Mäthïr aacë UNHCR bɛ̈n köök Mäthïr ku tek keek ë wuɔ̈t juëc yiic. Apayɔɔŋ ë Muɔnyjiëëŋ aacë nyuööc Authërelia, Kanada, Bëritian, Nɛdhërlɛnd, ku Amerika.
Kɔc akutnhom ë Muɔnyjäŋ aa jɔk bɛ̈n Authërelia ë ruöön 1996. Kɔc juëc apɛi, aacë nyuööc rumtueŋ ë Malbon, Bïktoria. Määd ë Thuɔŋjäŋ acë bɛn yam Malbon, Bïktoria ë ruöön 1999.
Käwïc Määd ë Thuɔŋjäŋ Authërelia bë ke looi aa juëc tënë kätueŋ ɣɔn cï kɔc tueŋ kaŋ looi. Këtueŋ lagöi wïc Määd bë looi, ee muŋ ë cök ë ciɛɛŋ ku thok. Määd Authërelia abë Thuɔŋjäŋ ɣäth Intärnetic bë thok kek ciɛɛŋ röt ŋiɛc tɔ̈ɔ̈u. Ku ye rot lac yök ë wëth ë Jamïïc. Cëmën, Kɔmuinikecon ku Tekënoloji. Ku tek piöc ë Thuɔŋjäŋ piny tëne kɔc ëgät ë thuɔk ku ciɛɛŋ ku rëër akutnhom ë baai.
Dhɛ̈l bï yïn ɣo lɛ̈k
Agɔ̈t Agamlöŋ Online wɛbthait (website) aa lëu bë ke lɛ̈k ë Wɛbthait ë thiëcthiëc dhuk nhïïm yic.
Na nɔŋ käjuëc wïc/kɔr ba ke ŋic, ke yï jam kek:
Muɔrwël Ater Muɔrwël
Dinka Language Institute
C/- African Community Development Centre,
93A Paisley St,
Footscray VIC 3011.
Ph: 0431 404 031